ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΟΡΙΣΜΟΣ

Υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα, τουλάχιστον 300.000 άνδρες αντιμετωπίζουν μόνιμα ή παροδικά προβλήματα στύσης. Ενώ περισσότεροι από 200.000.000 άνδρες στον κόσμο πάσχουν από στυτική δυσλειτουργία και στο μέλλον ο αριθμός αυτός θα αυξηθεί δραματικά. Η άγνοια, η προκαταλήψεις και ο φόβος που συνοδεύουν τη στυτική δυσλειτουργία, καθιστούν δύσκολη την αντιμετώπιση της, μια και μόνο το 5% των ανδρών που αντιμετωπίζει στυτικά προβλήματα απευθύνεται σε ειδικούς, ενώ είναι δυνατό να υπάρξει θεραπεία για το 95% των περιπτώσεων. Επιπλέον, μετά από μελέτες διαπιστώθηκε ότι ο μέσος χρόνος που μεσολαβεί από την έναρξη του προβλήματος έως την πρώτη επίσκεψη στον Ανδρολόγο είναι περίπου τα δύο χρόνια, δυο ολόκληρα «χαμένα» χρόνια.

«Ο άνθρωπος επιζεί σε σεισμούς, υπομένει τα δεινά της αρρώστιας και όλα τα βασανιστήρια της ψυχής. Αλλά το πιο βασανιστικό δράμα όλων των εποχών είναι, και θα είναι, το δράμα της κρεβατοκάμαρας.» Λέων Τολστόι.

Το 52% των ανδρών μεταξύ 40-70 ετών εμφανίζουν κάποια μορφή στυτικής δυσλειτουργίας. Η συχνότητα της διαταραχής αυξάνει με την ηλικία, λόγω της αύξησης της συχνότητας διαφόρων συνοδών παθήσεων.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Υπάρχουν δύο κύριες μορφές ή τύποι στυτικής δυσλειτουργίας, η ψυχογενής και η οργανική στυτική δυσλειτουργία. Στις νεαρότερες ηλικίες έχει βρεθεί ότι οι ψυχογενείς παράγοντες είναι η κύρια αιτία και υπάρχουν στο 70% των περιπτώσεων. Σε ηλικίες 35-50 ετών υπάρχουν οργανικά αίτια στο 57%, ενώ ψυχογενή στο 43%. Σε μεγαλύτερες ηλικίες , οργανικά αίτια παρατηρούνται στο 85% και ψυχογενή μόνο στο 15%. Η ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία, σχετίζεται με το άγχος και την ανησυχία, που προκαλεί η σκέψη της ερωτικής πράξης ή η αποτυχία σε προηγούμενες προσπάθειες. Η οργανική στυτική δυσλειτουργία εμφανίζεται σε περισσότερο από 85% των περιπτώσεων.

Κύριοι παράγοντες κινδύνου αποτελούν:

Κάπνισμα.

Μειωμένη σωματική άσκηση.

Αρτηριακή υπέρταση.

Σακχαρώδης διαβήτης.

Στεφανιαία νόσος - καρδιοαγγειακές παθήσεις.

Υπερλιπιδαιμία.

«ότι βλάπτει την καρδιά, βλάπτει πρώτα το πέος».

Μελέτες έχουν δείξει ότι αγγειακή στυτική δυσλειτουργία παρατηρείται 3 χρόνια πριν από την εκδήλωση στεφανιαίας νόσου, εμφράγματος. Αυτό συμβαίνει, γιατί τα αγγεία της στύσης είναι πολύ μικρότερα από αυτά της καρδιάς και αποφράσσονται εύκολα και πρώτα!!! Για τον λόγο αυτό συνιστάται καρδιολογική εκτίμηση σε νεότερους άνδρες 40 – 50 ετών αν διαπιστωθεί στυτική δυσλειτουργία.

Νευρογενή αίτια: Σχεδόν κάθε νόσημα του κεντρικού νευρικού συστήματος (όπως νόσος Parkinson, εγκεφαλικά επεισόδια, κακώσεις/τραυματισμοί σπονδυλικής στήλης, κήλες μεσοσπονδυλίων δίσκων, κλπ) ή του περιφερικού νευρικού συστήματος (κυρίως χειρουργικές επεμβάσεις, όπως επεμβάσεις αφαίρεσης προστάτη ή εντέρου ή επεμβάσεις στην ουρήθρα ή το πέος) μπορεί να αποτελέσει αίτιο στυτικής δυσλειτουργίας. Η ανατομική εντόπιση και η έκταση της βλάβης καθορίζουν το μέγεθος και το είδος της σεξουαλικής δυσλειτουργίας.

Αρτηριακά αίτια: Η μετατραυματική αρτηριακή απόφραξη (απόφραξη αρτηριών μετά από τραυματισμό) αποτελεί το μόνο αρτηριακό αίτιο που έχει ένδειξη χειρουργικής αντιμετώπισης. Έχει αποδειχθεί η σχέση της αρτηριοσκλήρυνσης και της στυτικής δυσλειτουργίας. Μελέτες δείχνουν ότι η στυτική δυσλειτουργία έχει σχέση και με διάφορες συστηματικές παθήσεις του καρδιαγγειακού συστήματος, αλλά και με γνωστούς προδιαθεσικούς παράγοντες, όπως κάπνισμα, υπέρταση, υψηλή χοληστερίνη και σακχαρώδης διαβήτης.

Φλεβικά αίτια: Αποτελεί ένα από τα συχνότερα αίτια και μπορεί να οφείλεται στην παρουσία συγγενών φλεβικών διαταραχών του πέους (η διαταραχή εμφανίζεται στην εφηβεία και είναι σπάνια), σε εκφυλιστικές παθήσεις (νόσος Le Peyronie, ηλικιωμένοι, διαβητικοί) ή τραυματισμούς του ινώδους χιτώνα του πέους, σε δομικές μεταβολές του στυτικού ιστού (λόγω γήρανσης, καπνίσματος, διαβήτη, κλπ), σε ανεπαρκή χάλαση των μυϊκών ινών (αγχώδεις διαταραχές, κλπ) και άλλα.

Ενδοκρινικά αίτια: Αυτά μπορούν να είναι ο σακχαρώδης διαβήτης (το συχνότερο ενδοκρινικό αίτιο στυτικής δυσλειτουργίας), ο υπογοναδισμός, η υπερπρολακτιναιμία και οι παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα (υπερ- ή υπο-θυρεοειδισμός).

Φαρμακευτικά αίτια και τοξικές ουσίες: Φάρμακα που μπορούν να προκαλέσουν στυτική δυσλειτουργία είναι ορισμένα αντιυπερτασικά, διουρητικά, αντιεπιληπτικά, αντικαταθλιπτικά, ηρεμιστικά και διάφορα άλλα φάρμακα. Το κάπνισμα προκαλεί στυτική δυσλειτουργία, λόγω αθηροσκλήρυνσης των αγγείων του πέους. Αν και μικρές δόσεις αλκοόλ βοηθούν στην αύξηση της σεξουαλικής επιθυμίας, ο αλκοολισμός προκαλεί σεξουαλική δυσλειτουργία, λόγω της δράσης στο κεντρικό νευρικό σύστημα, της ηπατικής δυσλειτουργίας και της περιφερικής νευροπάθειας που προκαλεί. Τα ναρκωτικά (κάνναβη, ηρωίνη, κλπ), επίσης, παρεμβαίνουν αρνητικά στο μηχανισμό στύσης.

Συμπτώματα στυτικής δυσλειτουργίας αποτελούν:

Χαλαρή στύση - μειωμένη σκληρότητα.

Αδυναμία διατήρησης της στύσης κατά τη διάρκεια της διείσδυσης.

Η  έλλειψη ή σημαντικά μειωμένη ερωτική επιθυμία.

Η μείωση της συχνότητας και της έντασης των πρωινών ή και νυκτερινών στύσεων.

Διαταραχές εκσπερμάτισης: πρόωρη, καθυστερημένη ή παλίνδρομη εκσπερμάτιση.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Ακρογωνιαίο λίθο στην διάγνωση αποτελεί ένα καλό, λεπτομερές ιατρικό και σεξουαλικό ιστορικό και η κλινική εξέταση. Ακολουθεί βασικός εργαστηριακός έλεγχος, ο οποίος περιλαμβάνει τις αιματολογικές εξετάσεις ρουτίνας (γενική αίματος και βιοχημικό έλεγχο) και ορμονικό έλεγχο (μέτρηση τεστοστερόνης και προλακτίνης συνήθως).

Επιπρόσθετα, όταν ο Ανδρολόγος κρίνει απαραίτητο διενεργούνται ειδικές διαγνωστικές δοκιμασίες:

Η έγχρωμη Doppler - triplex υπερηχοτομογραφία του πέους, η οποία είναι απλή και η ευρύτερα διαδεδομένη μέθοδος εκτίμησης της αιμοδυναμικής του πέους.

Η καταγραφή νυκτερινών στύσεων, η οποία γίνεται με τη χρήση ειδικής συσκευής (rigid scan) που μετρά την αύξηση της διαμέτρου, τη σκληρότητα στη βάση και την κορυφή του πέους και τη συχνότητα των στύσεων.

Η σηραγγομετρία/σηραγγογραφία, που αποτελεί τη μέθοδο εκλογής στη διάγνωση διαταραχών του μηχανισμού φλεβικής απόφραξης, αλλά είναι επεμβατική.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η ενεργός σεξουαλική ζωή οδηγεί σε ποιοτικότερο χρόνο ζωής γεγονός που καταδεικνύει την αναγκαιότητα λύσης του προβλήματος. Την στιγμή μάλιστα που ο σύγχρονος Ανδρολόγος διαθέτει αρκετά όπλα στην φαρέτρα του για την επιτυχημένη αντιμετώπισή του. Πρώτα από όλα πρέπει να αποφεύγονται οι παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η παχυσαρκία. Επίσης να αντιμετωπίζονται συστηματικά νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, η υψηλή χοληστερόλη, οι παθήσεις του θυρεοειδούς κλπ. Μόνο με την έναρξη σωματικής άσκησης (περπάτημα 1 ώρα) και απώλεια βάρους μπορούμε να βελτιώσουμε την στύση μας κατά 30%.

Η ψυχολογική υποστήριξη του ατόμου βοηθά σημαντικά στις περιπτώσεις που το αίτιο είναι ψυχογενές.

Στην περίπτωση ενδοκρινικού αιτίου, απαιτείται θεραπεία της αντίστοιχης πάθησης σε συνεργασία με ενδοκρινολόγο. Στην περίπτωση που το πρόβλημα είναι αγγειακής αιτιολογίας προτείνονται τα ακόλουθα:

Η χορήγηση φαρμάκων αναλόγων δόσεων και για διάστημα ικανό να φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Η χρήση ενδοπεϊκών ενέσεων που έχουν δράση σε τοπικό επίπεδο και μπορούν να γίνονται από τον ίδιο τον ασθενή κατόπιν εκπαιδεύσεως από τον ειδικό Ανδρολόγο.

Οι αντλίες κενού είναι αρκετά διαδεδομένες στην Αμερική και στην Ιαπωνία.

Η νέα πρωτοποριακή μέθοδος της εφαρμογής κρουστικών κυμάτων στο πέος.

Η τοποθέτηση πεϊκής πρόθεσης αποτελεί την εναλλακτική χειρουργική λύση του προβλήματος.

ΠΡΟΛΗΨΗ

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες και παθήσεις που μπορεί να συντελέσουν στην εμφάνιση ή στην επιδείνωση της στυτικής δυσλειτουργίας.

«Όσο νωρίτερα αντιμετωπιστεί, τόσο πιο εύκολα αποκαθίσταται!!!».

Τα πράγματα που μπορείτε να κάνετε, ώστε να μειώσετε τον κίνδυνο, είναι:

Διατήρηση σωματικού βάρους σε φυσιολογικά επίπεδα ή απώλεια βάρους, αν είστε παχύσαρκος.

Σωματική άσκηση τουλάχιστον 2 με 3 φορές την εβδομάδα.

Μεσογειακή διατροφή. Έχει δείξει ότι βοηθά όχι μόνο την καρδιά αλλά και τη στύση. Μελέτες σε άντρες με σωματικό βάρος πάνω από το φυσιολογικό και με στυτική δυσλειτουργία έχουν δείξει πως η απώλεια 10% του σωματικού βάρους με μεσογειακή διατροφή και άσκηση μπορεί να λύσει το πρόβλημα, να επανέλθει δηλαδή η ποιότητα της στύσης στα φυσιολογικά.

Η διακοπή του καπνίσματος. Το κάπνισμα βλάπτει τα αγγεία του πέους και ευθύνεται για στυτική δυσλειτουργία. Διακοπή του καπνίσματος επαναφέρει τα αγγεία σιγά σιγά. Άρα όχι μόνο σταματάμε την καταστροφή τους, αλλά επιτρέπουμε στον οργανισμό να θεραπεύσει τις «πληγές» των αγγείων.

Διατήρηση χαμηλών επιπέδων χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων.

Αν πάσχετε από σακχαρώδη διαβήτη, πρέπει να φροντίσετε για διατήρηση των επιπέδων σακχάρου σε ένα αποδεκτό εύρος τιμών που θα σας καθορίσει ο γιατρός σας.

Ρύθμιση της αρτηριακής υπέρτασης. Κάποια αντιυπερτασικά φάρμακα, όπως τα διουρητικά, επιδρούν αρνητικά στη στύση. Συζητήστε το πρόβλημα με τον γιατρό σας, και αυτός θα σας προτείνει λύση.

Η αποφυγή κατανάλωσης αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών. Και τα δύο μπορεί να προκαλούν χαλάρωση και να «βοηθούν» τη διάθεση για σεξ, η σταθερή όμως χρήση τους έχει αποδειχτεί ότι βλάπτει τις στύσεις και τη σεξουαλική ζωή.

Αντιμετώπιση της δυσθυμίας και κυρίως της κατάθλιψης. Και τα δύο προβλήματα επιβαρύνουν ή προκαλούν στυτική δυσλειτουργία. Επίσης, πολλά αντικαταθλιπτικά φάρμακα προκαλούν στυτική δυσλειτουργία και καθυστερημένη εκσπερμάτιση. Συζητήστε το πρόβλημα με τον γιατρό σας, ώστε να επιλέξει φάρμακα που δεν επηρεάζουν τη σεξουαλική σας ζωή.

Οι ψυχολογικοί παράγοντες, όπως το stress και το άγχος, προκαλούν ή συμβάλλουν στην εμφάνιση ή/και διατήρηση της στυτικής δυσλειτουργίας. Με τη βοήθεια ειδικού ψυχολόγου/σεξολόγου, προσπαθήστε να τα διαχειριστείτε ή να εμποδίσετε τα συμπτώματα αυτά να επηρεάσουν τις διαπροσωπικές σας σχέσεις.